Grupa Operacyjna EPI „CornClean IR/NIR 4.0” opracowuje plan wdrożenia zautomatyzowanej linii przygotowania ziarna: mycie, higienizacja ozonem, dosuszanie w podczerwieni oraz ciągły monitoring NIR i termowizyjny — zamknięte cyfrowym paszportem partii.
Celem głównym operacji jest opracowanie planu operacji i planu pilotażu rozwiązania CornClean IR/NIR 4.0 — zautomatyzowanej linii przygotowania ziarna łączącej mycie, ozonowanie, dosuszanie w podczerwieni (IR) oraz monitoring NIR i termowizyjny — w celu uzyskiwania powtarzalnych parametrów partii oraz zmniejszenia kosztów energii i potrąceń w skupie.
Operacja ma charakter projektu pilotażowego. Zakłada się przetestowanie rozwiązania na jednej zintegrowanej linii w gospodarstwie lidera grupy, na partiach co najmniej 2–3 gatunków o zróżnicowanej wilgotności wejściowej, w co najmniej jednym pełnym sezonie żniwnym.
Pełny tytuł operacji: Utworzenie GO EPI „CornClean IR/NIR 4.0” oraz opracowanie planu realizacji operacji: wdrożenie innowacyjnej linii do mycia, higienizacji (ozon), dosuszania IR oraz monitoringu NIR/termowizja z automatyzacją w celu poprawy jakości ziarna, ograniczenia strat i obniżenia kosztów energii.
Sercem planowanego rozwiązania jest higienizacja ziarna ozonem powiązana z myciem mokrym — to ten element zmienia charakter całego procesu z „czyszczenia i suszenia” na przygotowanie partii o kontrolowanym stanie higienicznym, bez pozostałości chemicznych. Pozostałe węzły ciągu są wobec tego rdzenia podporządkowane: odwirowanie i dosuszanie IR usuwają wilgoć wprowadzoną w procesie mokrym, a monitoring NIR i termowizja domykają pętlę sterowania, bez której proces mokro-higienizacyjny nie byłby powtarzalny. Opracowanie parametrów ozonowania dla poszczególnych gatunków i poziomów wilgotności wejściowej jest zasadniczym przedmiotem prac grupy.
Pełny, sterowany danymi ciąg technologiczny obejmuje sześć węzłów — rdzeń oznaczono poniżej:
Usunięcie pyłu, resztek organicznych i zanieczyszczeń powierzchniowych stanowiących nośnik zarodników — warunek skuteczności rdzenia: ozon działa powierzchniowo, więc mycie decyduje o jego efektywności.
Usunięcie wody wolnej przed dosuszaniem — mniej wilgoci do odparowania, niższe zużycie energii.
Redukcja obciążenia mikrobiologicznego powierzchni ziarna w silosie do ozonowania, bez pozostałości chemicznych (ozon rozkłada się do tlenu), z parametrami dobieranymi do gatunku i wilgotności wejściowej. Sprzężenie z myciem mokrym decyduje o skuteczności całego procesu.
Odparowanie wilgoci wprowadzonej w procesie mokrym, promiennikami podczerwieni — węzeł wtórny wobec rdzenia, domykający proces mokro-higienizacyjny przy ograniczonym obciążeniu termicznym ziarna. Nie jest to samodzielna usługa suszenia.
Ciągły pomiar parametrów ziarna i temperatury złoża, domykający pętlę sterowania rdzeniem — bez pomiaru w czasie procesu proces mokro-higienizacyjny nie byłby powtarzalny.
Automatycznie generowany, cyfrowy dokument partii: parametry, przebieg procesu, identyfikowalność od pola do odbiorcy.
Rynek oferuje rozwiązania obsługujące poszczególne fragmenty procesu: czyszczalnie i separatory działające na sucho, instalacje ozonowe do magazynów (ozonowanie przestrzeni, bez powiązania z przygotowaniem ziarna i bez mycia poprzedzającego), suszarnie konwekcyjne sterowane temperaturą i czasem, analizatory NIR mierzące punktowo poza procesem oraz systemy identyfikowalności oparte o dane deklarowane. Wartością nową nie są pojedyncze komponenty, lecz ich sprzężenie wokół rdzenia: mycie warunkuje skuteczność ozonowania, ozonowanie wymusza dosuszanie, dosuszanie wymaga pomiaru w czasie procesu, a pomiar dostarcza treści paszportowi partii — całość ujęta w jeden, ciągły i sterowany danymi ciąg w skali gospodarstwa.
Ocena innowacyjności operacji będzie przedmiotem opinii jednostki naukowej (podmiotu systemu szkolnictwa wyższego i nauki o kategorii naukowej A+, A lub B+), pozyskiwanej zgodnie z wymogami interwencji I.13.5.1 przed złożeniem wniosku o płatność II transzy.
Plan operacji zakłada, że kwalifikacja i przygotowanie każdej partii będą oparte o pomiary — od przyjęcia, przez proces, po skierowanie do magazynu. Poniższy zakres parametrów stanowi założenie projektowe; progi robocze zostaną zapisane w procedurach SOP i zwalidowane w pilotażu.
| Parametr | Metoda pomiaru | Rola w procesie |
|---|---|---|
| Wilgotność ziarna | NIR w trybie ciągłym, walidowany pomiarami referencyjnymi | Sterowanie nastawami dosuszania IR; blokada skierowania partii wilgotnej do magazynu |
| Temperatura złoża | Termowizja w czasie procesu | Nadzór węzła IR; ochrona partii przed przegrzaniem i przesuszeniem |
| Parametry handlowe (m.in. białko) | NIR, kalibracje per gatunek | Kwalifikacja partii do zadanego standardu; treść paszportu partii |
| Obciążenie mikrobiologiczne | Badania laboratoryjne prób partii pilotażowych i kontrolnych | Walidacja skuteczności higienizacji ozonem względem partii kontrolnej |
| Masa partii (wejście/wyjście) | Ważenie na wejściu i wyjściu linii | Kontrola strat masy; wskaźnik KPI |
| Czas procesu | Znaczniki czasowe sterownika PLC | Pomiar czasu przygotowania partii; optymalizacja przepustowości |
Warstwa cyfrowa planowanego rozwiązania obejmuje panel operatorski (PLC/HMI) ze sterowaniem recepturami procesowymi, rejestr partii z automatyczną archiwizacją parametrów, alerty przekroczeń progów oraz generowanie paszportu partii — cyfrowego dokumentu towarzyszącego produktowi.
Wartości bazowe zostaną ustalone na podstawie rejestrów gospodarstw członków grupy z sezonu odniesienia; wartości docelowe podlegają przeglądowi po walidacji pośredniej — zgodnie z praktyką projektów pilotażowych.
Lider konsorcjum · Beneficjent
Rolnik, Stoboje, gmina Milejewo (powiat elbląski). Koordynacja prac grupy, reprezentacja wobec ARiMR, udostępnienie zasobu centralnego (magazyn z silosem do ozonowania i linia) oraz prowadzenie rejestru partii w okresie pilotażu.
Podmiot doradczy
Wsparcie metodyczne pracy partycypacyjnej grupy, współtworzenie procedur (SOP), planu pilotażu i planu upowszechniania oraz transfer wyników do systemu doradztwa (AKIS) i za pośrednictwem KSOW+.
Członkowie grupy
Pięcioro rolników z numerami EP, uczestników testów opracowywanego rozwiązania: wnoszą własne partie ziarna do walidacji (różne gatunki, klasy wilgotności i warunki glebowe), prowadzą rejestry zgodnie z SOP i współtworzą bazę wskaźników KPI.
Umowa konsorcjum w przygotowaniu (planowane do 11.08.2026). Pełny skład grupy z rolami zostanie opublikowany po jej zawarciu, zgodnie z wymogami dokumentacji konkursowej ARiMR.
Zgodnie z umową o przyznaniu pomocy grupa złoży wniosek w naborze zakresu Realizacja operacji, rozpoczynającym się bezpośrednio po zakończeniu wsparcia przygotowawczego. Wdrożenie pilotażowe zaplanowano dwuetapowo: sezon 1 — walidacja komponentów i baza KPI, sezon 2 — model docelowy z automatycznym paszportem partii i sprzedażą partii pilotażowych.
Utworzona Grupa Operacyjna EPI, plan operacji z planem pilotażu, specyfikacja zintegrowanej linii i MVP automatyki, metodyka walidacji NIR/termowizji, projekt paszportu partii, procedury SOP, analiza rynku z modelem sprzedaży oraz plan upowszechniania wyników.
Rolnicy i gospodarstwa produkujące ziarno (w grupie i poza nią), odbiorcy surowca — młyny, wytwórnie pasz i podmioty eksportowe — oraz system doradztwa rolniczego (AKIS) i sieć KSOW+, którym udostępniane będą wyniki operacji.
Operacja realizuje wprost obszary: transformacja systemów żywnościowych (ograniczenie strat i identyfikowalność), technologie cyfrowe (sensoryka, PLC/HMI, paszport partii) oraz ograniczenie środków przeciwdrobnoustrojowych (higienizacja ozonem bez pozostałości); częściowo — obszar zaawansowanej analityki danych.
| Interwencja | I.13.5.1 · Wsparcie przygotowawcze |
| Umowa o przyznaniu pomocy | nr 00109.DOPI.65730.305.2026 z 01.08.2026 r. |
| Wkład UE (EFRROW) — 55% | 27 225,00 zł |
| Krajowe środki publiczne — 45% | 22 275,00 zł |
| I transza (utworzenie EPI) — 80% | 39 600,00 zł |
| II transza (plan operacji) — 20% | 9 900,00 zł |
| Termin realizacji operacji | do 15.09.2026 r. |
| Wartość operacji ogółem | 49 500,00 zł |
Operacja pn. Utworzenie GO EPI „CornClean IR/NIR 4.0” oraz opracowanie planu realizacji operacji: wdrożenie innowacyjnej linii do mycia, higienizacji (ozon), dosuszania IR oraz monitoringu NIR/termowizja z automatyzacją w celu poprawy jakości ziarna, ograniczenia strat i obniżenia kosztów energii. współfinansowana jest ze środków Unii Europejskiej (EFRROW) w ramach interwencji I.13.5.1 „Współpraca Grup Operacyjnych EPI – Wsparcie Przygotowawcze” Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027. Wartość operacji: 49 500,00 zł; wkład UE (EFRROW): 27 225,00 zł (55%); krajowe środki publiczne: 22 275,00 zł (45%).
Pytania dotyczące operacji, współpracy lub upowszechniania wyników: